Spawanie to jeden z kluczowych procesów w przemyśle ciężkim i produkcyjnym. Wybór metody — MIG, MAG, TIG czy innej — wpływa nie tylko na jakość spoiny, ale też na tempo pracy, koszty produkcji i bezpieczeństwo zespołu. W praktyce przemysłowej nie ma „jednej najlepszej metody” — są tylko metody lepiej lub gorzej dopasowane do konkretnego projektu. W tym artykule pokazujemy różnice w sposób praktyczny, oparty na realiach zakładów produkcyjnych.

 

Spawanie to sposób łączenia metali, który jest bardzo ważny w fabrykach i warsztatach. Decyduje o tym, czy maszyny, samochody czy konstrukcje stalowe będą mocne i bezpieczne. Wybór metody spawania zależy od rodzaju metalu, jego grubości, pozycji pracy i tego, ile mamy czasu na produkcję. W dużych firmach, jak te z branży samochodowej czy maszynowej, różnice między metodami wpływają na szybkość pracy, koszty i bezpieczeństwo ludzi. Ten artykuł wyjaśnia te różnice prosto i praktycznie. Opieramy się na normach ISO 4063 (standardy spawania) i nowszych trendach – na przykład raport IIW z 2024 roku mówi o rosnącej roli automatyzacji w spawaniu.

​

Główne metody spawania: jak działają i do czego służą

MIG (131) i MAG (135) – spawanie łukiem z gazem osłonowym

Metoda MIG (Metal Inert Gas, kod 131) to spawanie łukiem elektrycznym między cienkim drutem (który topi się) a metalem do połączenia. Chroni je gaz obojętny, jak argon lub hel. W fabrykach używa się jej do aluminium, stali nierdzewnej czy magnezu – tam, gdzie spoiny muszą być czyste, bez rdzy.

MAG (Metal Active Gas, kod 135) jest podobna, ale gaz jest aktywny (mieszanka argonu z CO₂, np. 82% argonu + 18% CO₂). Dzięki temu lepiej wnika w grube stale węglowe. W produkcji masowej, np. karoserii samochodów, MIG/MAG są najszybsze – do 2 metrów spoiny na minutę przy prądzie 200-400 A. Drut ma 0,8-1,6 mm średnicy, podawany non-stop. Łatwo to zautomatyzować robotami, jak Fanuc czy ABB.​

Spawacze muszą umieć ustawiać napięcie (20-35 V) i prędkość drutu (4-12 m/min) – certyfikat ISO 9606-1. Zużywa dużo gazu (15-25 l/min), więc nie lubi wiatru na otwartych halach.

 

TIG (141) – spawanie łukiem z wolframową elektrodą

TIG (Tungsten Inert Gas) używa elektrody z wolframu, która się nie topi (1,6-4 mm średnicy). Łuk stabilizuje prąd wysokich częstotliwości (HF), a gaz osłonowy to argon (8-15 l/min). Metal dodaje się osobnym prętem. To metoda dla cienkich blach (0,5-6 mm) i trudnych metali jak tytan czy nikiel – w lotnictwie, chemii czy żywności, gdzie spoiny muszą być idealne, bez zabrudzeń.​

Prąd stały (DC) na stal nierdzewną (50-300 A), zmienny (AC) na aluminium. Szybsza niż ręczne metody, ale wolniejsza od MIG/MAG (0,5-1 m/min). Spoiny są mocne – do 95% siły oryginalnego metalu. Nowość: łączenie z plazmą (PAW), co poprawia jakość spoin.​

Spawacze TIG muszą być bardzo precyzyjni (poziomy 136-142 wg EN ISO 287-1). Elektrody wymienia się co 8 godzin, a praca wymaga ochrony przed światłem UV i ozonem.

 

Jak metody sprawdzają się w fabrykach – porównanie

Szybkość i koszty w dużej produkcji

W liniach produkcyjnych MIG/MAG wygrywają prędkością (5 razy szybciej niż TIG) i niskim kosztem (5-10 zł za metr spoiny na stali 5 mm). Roboty działają prawie bez przerw (95% czasu pracy), co oszczędza siły spawaczy.​

TIG nadaje się do prototypów i napraw, gdzie liczy się jakość (testy rentgenem wg EN ISO 5817 poziom B). W stoczniach czy hutach królują SAW (121) – spawanie pod topnikiem z dwoma drutami, dla grubych płyt (powyżej 20 mm), z depozycją 10 kg metalu na godzinę.

Stara metoda SMAW (111) z elektrodą otuloną działa bez gazu (prąd 100-500 A), wszędzie – np. na mostach. Ale w halach jest za wolna (0,3-0,8 m/min) i zostawia żużel.

Metoda Materiały Grubość (mm) Prędkość (m/min) Koszt gazu (l/h) Automatyzacja (%)
MIG (131) Al, Mg 0,5-20 1-2,5 10-20 70-90
MAG (135) Stale węglowe 1-50 0,8-2 15-25 80-95
TIG (141) Ti, Ni, Al 0,1-10 0,1-1 8-15 40-60
SMAW (111) Wszystkie 1,5-50 0,2-0,8 Brak <20
SAW (121) Stale grube >20 0,5-2 Brak 60-80

 

Materiały i pozycje pracy

Gaz w MAG (z CO₂) lepiej penetruje metal (o 20-30% głębiej niż argon w MIG), ale powoduje rozpryski (do 5% drutu). TIG radzi sobie w trudnych pozycjach, jak pionowa czy sufitowa – MIG/MAG potrzebuje wtedy trybu pulsacyjnego (EN ISO 14555).

Trend 2025: spawanie laserem + MIG (kod 11) w samochodach elektrycznych – 5-10 m/min, mniej ciepła, idealne do baterii.

​

Bezpieczeństwo, umiejętności spawaczy i co nowego w przemyśle

W fabrykach najważniejsze to ochrona: wentylacja dymów (PN-EN ISO 15012-1), okulary z filtrami (10-14 DIN) i kontrola spalin (Cr(VI) poniżej 0,1 mg/m³). MIG/MAG pozwala na 6-8 godzin pracy, TIG wymaga przerw na odpoczynek.​

 

Podsumowanie – metody spawania w praktyce przemysłowej

W praktyce przemysłowej nie istnieje jedna uniwersalna metoda spawania. Każdy projekt wymaga świadomego doboru technologii – w zależności od materiału, grubości elementów, wymagań jakościowych oraz organizacji pracy. Dlatego kluczowe znaczenie ma doświadczenie osób wykonujących prace spawalnicze oraz ich umiejętność dostosowania metody do realnych warunków produkcyjnych.

W Techpol Global koncentrujemy się na zapewnianiu zespołów spawaczy i monterów, którzy nie tylko posiadają wymagane uprawnienia (MIG, MAG, TIG i inne), ale przede wszystkim rozumieją specyfikę procesów przemysłowych. To właśnie ta praktyczna wiedza i elastyczność decydują o jakości, terminowości i bezpieczeństwie realizowanych projektów – niezależnie od tego, czy mówimy o produkcji seryjnej, czy precyzyjnych pracach specjalistycznych.

 

Źródła i materiały branżowe

International Institute of Welding (IIW) – Annual Reports
https://iiwelding.org/wp-content/uploads/2024/02/IIW-AR2023.pdf
https://iiwelding.org/wp-content/uploads/2025/03/IIWAR2024-SinglePages.pdf

European Welding Federation (EWF) – World Academy of Welding (WAM)
https://www.ewf.be/events/wam2023.aspx
https://www.ewf.be

Global Market Insights – analiza rynku systemów spawania laserowego
https://www.gminsights.com/industry-analysis/automotive-laser-welding-system-market

Badania naukowe o spawaniu – badania techniczne z Journal of Materials Engineering and Performance
https://journals.pan.pl/Content/133809/art08.pdf

McKinsey & Company – raport Industry 4.0 i przemysłowej transformacji
https://www.mckinsey.com/~/media/mckinsey/industries/advanced%20electronics/our%20insights/capturing%20value%20at%20scale%20in%20discrete%20manufacturing%20with%20industry%204%200/industry-4-0-capturing-value-at-scale-in-discrete-manufacturing-vf.pdf

Raporty rynku pracy – ManpowerGroup
– niedobór pracowników w polskich zakładach przemysłowych
https://proster.net.pl/baza-wiedzy/niedobor-pracownikow-w-polskich-zakladach-przemyslowych-raport-rynku-pracy-manpowergroup/
– Raport Biura Karier WSEI o niedoborze talentów 2024
https://biurokarier.wsei.edu.pl/raport-manpowergroup-niedobor-talentow-2024/

LinkedIn – Annual Report IIW (2024)
https://www.linkedin.com/posts/international-institute-of-welding_iiw-annual-report-2024-activity-7305153587351818241-2_0A