Niedobór pracowników przemysłowych w skali całej Europy

W wielu krajach Europy firmy przemysłowe od kilku lat wskazują na rosnący problem z dostępnością wykwalifikowanych spawaczy oraz monterów konstrukcji stalowych. Zjawisko to nie dotyczy jednego rynku – jest widoczne zarówno w krajach Europy Zachodniej, jak i w Europie Środkowej.

Według raportu EURES dotyczącego niedoborów pracowników w Europie, spawacze należą do zawodów deficytowych w 23 krajach europejskich. Podobne problemy dotyczą także zawodów związanych z przygotowaniem i montażem konstrukcji metalowych, które są wskazywane jako deficytowe w 18 krajach.

W praktyce oznacza to, że niedobór pracowników w tych zawodach jest jednym z najbardziej rozpowszechnionych w całej gospodarce europejskiej. W analizach EURES zawody związane ze spawaniem pojawiają się w zestawieniach najczęściej zgłaszanych niedoborów obok takich profesji jak pielęgniarki czy pracownicy opieki zdrowotnej.

Jednocześnie nie istnieje jedna oficjalna liczba określająca skalę braków kadrowych w całej Europie. Dane publikowane przez różne instytucje wskazują jednak, że problem ma charakter trwały i obejmuje wiele sektorów przemysłu.

 

Starzenie się kadr w zawodach przemysłowych

Jednym z głównych powodów niedoboru pracowników jest struktura wieku osób pracujących w zawodach przemysłowych. W wielu krajach europejskich duża część spawaczy i monterów zdobywała kwalifikacje jeszcze w latach dziewięćdziesiątych lub na początku XXI wieku. Obecnie znaczna grupa tych pracowników zbliża się do wieku emerytalnego.

Prognozy europejskiej agencji Cedefop wskazują, że do roku 2035 konieczne będzie zastąpienie około 4 milionów pracowników w zawodach związanych z metalami, maszynami i produkcją przemysłową. Nawet jeśli całkowite zatrudnienie w tej grupie zawodów nie będzie rosło, sama wymiana pokoleniowa będzie wymagała dużej liczby nowych pracowników. Jednocześnie w wielu krajach liczba młodych osób wybierających szkoły branżowe i zawody przemysłowe przez wiele lat była niższa niż potrzeby rynku pracy.

 

Wzrost inwestycji przemysłowych i energetycznych

Na zapotrzebowanie na spawaczy i monterów wpływa także rosnąca liczba projektów infrastrukturalnych i energetycznych w Europie.

W ostatnich latach duża część inwestycji dotyczy:

  • infrastruktury transportowej
  • energetyki konwencjonalnej i odnawialnej
  • przemysłu stoczniowego
  • projektów offshore
  • rozwoju sieci energetycznych

Transformacja energetyczna w Europie oraz rozwój farm wiatrowych na morzu powodują wzrost liczby projektów wymagających dużych konstrukcji stalowych. W efekcie zapotrzebowanie na spawaczy i monterów rośnie w wielu sektorach jednocześnie.

Raporty rynku pracy wskazują, że w ciągu ostatniej dekady niedobory pracowników w budownictwie i przemyśle metalowym w Europie znacząco się zwiększyły.

 

Polska, Niemcy i Norwegia – różne rynki, podobne wyzwania

Chociaż niedobór pracowników przemysłowych występuje w wielu krajach Europy, jego przyczyny i skala mogą się różnić w zależności od gospodarki.

 

Polska

W Polsce spawacze i monterzy konstrukcji metalowych są od wielu lat wskazywani jako zawody deficytowe w prognozie Barometr Zawodów przygotowywanej przez instytucje rynku pracy. W edycji prognozy na rok 2026 zawody te zostały uznane za deficytowe w wielu regionach kraju, szczególnie w obszarach o silnym przemyśle produkcyjnym i budownictwie. Jednocześnie część wykwalifikowanych pracowników z Polski podejmuje pracę w projektach zagranicznych, gdzie wynagrodzenia w wielu przypadkach są wyższe.

 

Niemcy

W Niemczech niedobór wykwalifikowanych pracowników w przemyśle jest jednym z głównych wyzwań rynku pracy. Analizy publikowane przez Bundesagentur für Arbeit wskazują na trwałe braki kadrowe w wielu zawodach związanych z przemysłem i rzemiosłem.

Według różnych analiz rynku pracy w niemieckiej gospodarce brakuje kilkuset tysięcy wykwalifikowanych pracowników w różnych branżach. Wśród zawodów, w których firmy zgłaszają trudności rekrutacyjne, znajdują się również specjalizacje związane z konstrukcjami stalowymi, energetyką i budownictwem przemysłowym.

 

Norwegia

Norwegia należy do krajów o bardzo wysokim zapotrzebowaniu na pracowników przemysłowych w relacji do wielkości rynku pracy.

Według badania przedsiębiorstw przeprowadzonego przez NAV w 2025 roku firmy w Norwegii deklarowały brak około 39 tysięcy pracowników w różnych sektorach gospodarki. Wśród zawodów często wskazywanych jako trudne do obsadzenia znajdują się także spawacze i pracownicy związani z konstrukcjami metalowymi.

Zapotrzebowanie to jest szczególnie widoczne w sektorach związanych z przemysłem morskim, energetyką oraz projektami offshore.

 

Automatyzacja zmienia pracę, ale nie eliminuje zawodu

W wielu zakładach przemysłowych rośnie znaczenie robotów spawalniczych i zautomatyzowanych linii produkcyjnych. Automatyzacja wpływa jednak przede wszystkim na charakter pracy, a nie na całkowite zapotrzebowanie na pracowników.

Roboty spawalnicze są wykorzystywane głównie przy powtarzalnej produkcji seryjnej. W wielu projektach przemysłowych – zwłaszcza przy konstrukcjach stalowych, rurociągach czy instalacjach energetycznych – nadal potrzebna jest praca manualna i doświadczenie spawacza.

Automatyzacja zwiększa natomiast znaczenie kwalifikacji technicznych oraz znajomości norm jakości i bezpieczeństwa.

 

Co niedobór pracowników może oznaczać dla branży

Utrzymujący się niedobór spawaczy i monterów może w kolejnych latach wpływać na kilka obszarów funkcjonowania rynku pracy w przemyśle.

Po pierwsze, w niektórych specjalizacjach obserwowany jest stopniowy wzrost wynagrodzeń, szczególnie w projektach wymagających wysokich kwalifikacji lub doświadczenia w pracy przy dużych konstrukcjach stalowych.

Po drugie, rośnie mobilność pracowników w Europie. Coraz więcej projektów przemysłowych jest realizowanych z udziałem międzynarodowych zespołów.

Po trzecie, firmy coraz częściej inwestują w szkolenia oraz rozwój kwalifikacji pracowników, ponieważ znalezienie gotowych specjalistów na rynku staje się trudniejsze.

Jednocześnie wiele krajów próbuje zwiększyć liczbę osób wybierających zawody przemysłowe poprzez rozwój szkolnictwa branżowego i programów szkoleniowych.

 

Podsumowanie

Niedobór spawaczy i monterów konstrukcji stalowych w Europie jest zjawiskiem, które ma charakter długoterminowy. Wynika on przede wszystkim z połączenia zmian demograficznych oraz rosnącego zapotrzebowania na pracowników w projektach infrastrukturalnych i energetycznych.

W wielu krajach europejskich zawody związane ze spawaniem należą dziś do najbardziej poszukiwanych w przemyśle. W najbliższych latach sytuacja ta prawdopodobnie się nie zmieni, ponieważ proces wymiany pokoleniowej oraz rozwój nowych inwestycji przemysłowych będą nadal zwiększać zapotrzebowanie na wykwalifikowanych pracowników.

 

Źródła i obserwacje rynkowe

EURES – Report on labour shortages and surpluses in Europe
https://www.ela.europa.eu

Cedefop – Skills Forecast and Labour and Skills Shortage Index
https://www.cedefop.europa.eu

Barometr Zawodów 2026 – Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej
https://barometrzawodow.pl

Bundesagentur für Arbeit – Fachkräfteengpassanalyse
https://statistik.arbeitsagentur.de

NAV Norway – Bedriftsundersøkelsen 2025
https://www.nav.no